Aliağa'da Oyun Terapisi

Çocukların kendi dilinde çalışmak.

Çocuğunuz size ne olduğunu anlatmıyor. "Bir şey yok" diyor ya da omuz silkiyor. Ama davranışları başka bir şey söylüyor: uyku bozuldu, okula gitmek istemiyor, kardeşine sertleşti ya da eskiden yaptığı bir şeyi artık yapamıyor.

Bu, çocuğunuzun size güvenmediği anlamına gelmez. Çocuklar duygularını yetişkinler gibi konuşarak anlatmaz — "neden üzgünsün" sorusuna çoğu çocuk yanıt veremez, ama aynı çocuk oyunda o duyguyu kolayca gösterir.

Oyun terapisi, çocuğun kendi dilinde yapılan bir çalışmadır. Seansta oynanan oyun eğlence molası değil, çalışmanın kendisidir. Aşağıda yöntemin ne olduğunu, ne olmadığını ve kanıt durumunu olduğu gibi anlattım.

Oyun Terapisi Nedir, Ne Değildir?

• Serbest oyun değildir. Odada oynanan oyun serbest görünür, ancak çerçeve, sınırlar ve terapistin tepkileri yapılandırılmıştır.
• Ders ya da beceri kursu değildir. Amaç çocuğa bir şey öğretmek değil, duygularını ifade edebileceği ve deneyimlerini işleyebileceği bir alan açmaktır.
• Ödül–ceza sistemi değildir. Davranışın hızla düzelmesi için baskı kurulmaz; davranış çoğu zaman altındaki duygu ele alındıkça değişir.
• Tanı koyma yeri değildir. Tanı koymak hekimlik yetkisi gerektirir. Gelişimsel bir tabloyu düşündüren durumlarda çocuk ve ergen psikiyatrisine yönlendiririm.

Hangi Durumlarda Yardımcı Olur?

• Kaygı, korkular, ayrılık kaygısı ve okula gitmek istememe
• Öfke patlamaları, karşı gelme ve davranış sorunları
• İçe kapanma, çekingenlik, akran ilişkilerinde zorlanma
• Kardeş kıskançlığı ve ailedeki yeni düzene uyum
• Anne baba ayrılığı ve boşanma süreci
• Kayıp ve yas
• Örseleyici yaşantılar: kaza, hastalık, ameliyat, doğal afet
• Uyku sorunları, altını ıslatma, tırnak yeme gibi belirtiler
• Özgüven ve duygu ifade etme güçlükleri

Kanıt Durumu

İki rakamın farkı, araştırma yöntemlerinin zaman içinde titizleşmesiyle açıklanır: daha iyi tasarlanmış çalışmalar daha ölçülü sonuçlar üretir. Her iki meta-analiz de oyun terapisinin çocuklarda anlamlı bir etki sağladığında birleşiyor.

Meta-analizlerin en tutarlı bulgusu ise doğrudan uygulamayı ilgilendiriyor: ebeveynin sürece katılımı, sonucun en güçlü belirleyicilerinden biridir. Bu yüzden çalışmayı yalnızca çocuk seanslarından ibaret kurmam; düzenli ebeveyn görüşmeleri sürecin ayrılmaz parçasıdır.

Süreç Nasıl İşliyor?

• Ebeveyn görüşmesi: İlk görüşme ebeveynle yapılır. Gelişim öyküsü, tıbbi durum, okul, ailedeki değişiklikler ve başvuru nedeni ele alınır.
• Tanışma: Çocuk odayı ve çerçeveyi tanır. İlk seanslarda beklenti kurulmaz; çocuğun kendi hızında ilerlemesine alan açılır.
• Oyun seansları: Seanslar 60 dakikadır ve genellikle haftada bir kez, aynı gün ve saatte yapılır. Düzenlilik, küçük yaş grubunda özellikle önemlidir.
• Ebeveyn görüşmeleri: Belirli aralıklarla planlanır. Evde neyin değiştirilebileceği, sınır koyma, ödül ve sonuç kullanımı bu görüşmelerde çalışılır. Gerekirse ebeveyn danışmanlığı ayrıca planlanır.
• Okulla iş birliği: Aileden onay alınarak, gerektiğinde okul rehberlik servisiyle eş güdüm kurulabilir.
• Toplam süre: Başvuru nedenine ve ailenin sürece katılımına göre değişir; beklentiyi ilk değerlendirmenin ardından birlikte belirleriz.

Seansta Ne Konuşuluyor, Bana Anlatılacak mı?

Ebeveyn görüşmelerinde sizinle sürecin gidişatını, çocuğun oyununda öne çıkan temaları ve evde nelerin işe yarayacağını paylaşırım. Seansın birebir dökümünü aktarmam; çocuğun, odada olan her şeyin doğrudan anlatılacağını düşünmesi ifade alanını daraltır. Bu çerçevenin sınırı bellidir ve baştan konuşulur: çocuğun güvenliğini tehdit eden bir durum varsa paylaşırım.

Ebeveynler İçin

• Seans çıkışında "ne yaptınız, ne konuştunuz" diye sorgulamayın. Anlatmak isterse anlatır.
• Oyunda ortaya çıkan temaları çocuğa geri yansıtmayın ("psikoloğa şunu demişsin").
• Terapiyi ceza ya da tehdit aracı olarak kullanmayın ("uslu durmazsan seni yine götürürüm").
• Değişimi ilk haftalarda beklemeyin; bazı çocuklarda davranışlar önce bir miktar artabilir. Bu genellikle sürecin bozulduğu değil, çocuğun ifade alanı bulduğu anlamına gelir.
• Düzenli katılım en belirleyici etkendir — hem çocuğun seanslarına hem de ebeveyn görüşmelerine.

Sıkça Sorulan Sorular

Oyun terapisi hangi yaş grubu içindir?

Genel olarak okul öncesi ve ilkokul dönemindeki çocuklar için uygundur; meta-analizlerde örneklemlerin yaş ortalaması 6–7 civarındadır. Daha büyük çocuklarda ve ergenlerde konuşma temelli çalışmaya geçilir; bu yaş grubu için çocuk ve ergen terapisi sayfasına bakabilirsiniz.

Oyun terapisinin bilimsel dayanağı var mı?

Var, ancak abartılmadan aktarmak gerekir. 93 kontrollü çalışmayı derleyen erken tarihli meta-analiz 0,80 düzeyinde büyük bir etki bildirmiştir; 52 kontrollü çalışmayı daha titiz yöntemlerle inceleyen güncel meta-analiz ise çocuk merkezli oyun terapisi için orta düzeyde bir etki (0,47) hesaplamıştır. Etki büyüklüğünün ardışık meta-analizlerde gerilemesi, genellikle yöntemsel titizliğin artmasıyla açıklanır. Her iki çalışmanın da ortak bulgusu, bakım verenin sürece katılımının sonucu belirgin biçimde güçlendirdiğidir.

Seanslarda ben de bulunacak mıyım?

Oyun seansları genellikle çocukla birebir yürütülür; çocuğun kendi alanına sahip olması sürecin işleyişi açısından önemlidir. Buna karşılık ebeveyn görüşmeleri sürecin ayrılmaz parçasıdır ve belirli aralıklarla planlanır. Meta-analizler, bakım verenin katılımının sonucun en güçlü belirleyicilerinden biri olduğunu gösteriyor; bu nedenle çalışmayı yalnızca çocuk seanslarından ibaret kurmam.

Çocuğum seansta ne yaptığını anlatmıyor, normal mi?

Evet, çok olağandır. Seans çıkışında sorgulamamanızı öneririm; anlatmak isterse anlatır. Ebeveyn görüşmelerinde sizinle sürecin gidişatını, oyunda öne çıkan temaları ve evde nelerin işe yarayacağını paylaşırım. Seansın birebir dökümünü aktarmam; çocuğun, odada olan her şeyin doğrudan anlatılacağını düşünmesi ifade alanını daraltır.

Davranışları önce daha da kötüleşti, ne oldu?

Bu bazı çocuklarda görülür ve genellikle sürecin bozulduğu anlamına gelmez. Uzun süredir ifade edilemeyen duygular alan bulduğunda, ilk dönemde dışa vurum artabilir. Yine de bunu ebeveyn görüşmesinde mutlaka konuşuruz; süregiden ve artan bir kötüleşme varsa yaklaşımı gözden geçirmek gerekir.

Kaç seans sürer?

Başvuru nedenine, çocuğun yaşına ve ailenin sürece katılımına göre değişir. Süreci baştan sabit bir sayıya bağlamak yerine belirli aralıklarla birlikte gözden geçirmeyi tercih ediyorum. Beklenen değişim gerçekleşmiyorsa yaklaşımı değiştirmek ya da uygun bir yönlendirme yapmak, aynı şeyi sürdürmekten daha doğrudur.

Oyun terapisi online yapılabilir mi?

Bu yaş grubunda önermiyorum. Oyun temelli çalışma materyal, mekân ve çocuğun bedensel olarak alanda bulunmasını gerektirir; ekran üzerinden yürütüldüğünde yöntemin temel bileşenleri kaybolur. Ergenlerle yapılan konuşma temelli çalışmalar için online biçim mümkündür.

Nasıl başlayabilirim?

İletişime geçtiğinizde önce sizinle bir ebeveyn görüşmesi planlarız. Bu görüşmede gelişim öyküsünü, başvuru nedenini ve mevcut düzeni konuşur; oyun terapisinin çocuğunuz için uygun olup olmadığını birlikte değerlendiririz. Uygun görmediğim durumlarda bunu açıkça söyler, alternatif bir yol ya da yönlendirme öneririm.

Seans ücreti ne kadar?

Seans ücreti; görüşmenin bireysel mi çift ya da aile görüşmesi mi olduğuna ve uygulanacak yönteme göre değişir. Bu nedenle tek bir rakam vermek yerine, ücretsiz ön görüşmede size uygun çerçeveyi belirleyip net ücret bilgisini paylaşıyorum. Ön görüşme için WhatsApp'tan yazabilir ya da arayabilirsiniz.

Oyun terapisi, Aliağa'da pedagog desteği kapsamında yürütülen çalışmalardan biridir; çocukla yapılan çalışmanın genel çerçevesini çocuk terapisi ve pedagog desteği sayfasında bulabilirsiniz.

Bu Konuda Yazılar

Çocuk, ergen ve ebeveynlik başlığı altında yazdığım, bu sayfadaki konuları ayrıntılandıran yazılar:

• Çocuğa sınır koyma
• Çocukta öfke nöbetleri
• Çocukta ekran süresi
• Çocuk ve ergen yazılarının tamamı

Kaynaklar

1. Bratton, S. C., Ray, D., Rhine, T., & Jones, L. (2005). The efficacy of play therapy with children: A meta-analytic review of treatment outcomes. Professional Psychology: Research and Practice, 36(4), 376–390.
2. Lin, Y.-W., & Bratton, S. C. (2015). A meta-analytic review of child-centered play therapy approaches. Journal of Counseling & Development, 93(1), 45–58.
3. LeBlanc, M., & Ritchie, M. (2001). A meta-analysis of play therapy outcomes. Counselling Psychology Quarterly, 14(2), 149–163.

Son güncelleme: 31 Temmuz 2026