Aliağa'da Ergen Terapisi ve Danışmanlığı

12-18 yaş gençler ve aileleri için.

Odasının kapısı artık çoğu zaman kapalı. "Nasıl geçti bugün?" sorusuna verilen cevap tek kelime. Bir zamanlar her şeyi anlatan çocuk, şimdi sizden çok arkadaşlarıyla konuşuyor ve siz bunun ne kadarının normal, ne kadarının endişe verici olduğunu bilemiyorsunuz.

Ya da tablo daha keskin: tartışmalar büyüyor, kurallar tartışma konusu hâline geldi, okulla ilgili haberler kötüleşiyor. Ya da tam tersi — hiç sorun çıkarmayan, sessiz, uyumlu bir genç var karşınızda ve son zamanlarda içine kapandığını fark ediyorsunuz.

Ergenlik, çocukluğun bittiği değil, bağlanma biçiminin değiştiği dönemdir. Genç, kendi kimliğini kurabilmek için ebeveyninden bir mesafe açmak zorundadır; ama aynı zamanda o mesafenin karşısında birinin durduğunu bilmeye de ihtiyaç duyar. Ailelerin çoğu bu iki ihtiyacın aynı anda var olduğunu bilmediği için ya fazla sıkar ya da tümden bırakır. Ergen terapisi, bu ikisi arasındaki dengeyi bulmak üzerine çalışır.

Görüşmeleri Aliağa'daki ofiste yüz yüze ya da Türkiye'nin her yerinden online olarak sürdürebiliriz.

Ergen Terapisi Çocuk ve Yetişkin Terapisinden Nasıl Ayrılır?

• Danışan gencin kendisidir. Süreci ebeveyn başlatır, ama terapinin muhatabı gençtir. Bunu baştan netleştirmek, gencin süreci kendi işi olarak görmesini sağlar.
• Gizlilik pazarlık konusu değildir. Ergen terapisinde gizlilik bir incelik değil, işleyişin ön koşuludur. Aşağıda ayrı bir başlıkta ele alıyorum.
• İttifak kurmak zaman alır. Yetişkinler genellikle yardım almak isteyerek gelir; ergenler çoğu zaman gönderilerek. İlk seansların bir bölümü, gencin burada yargılanmayacağını fark etmesine ayrılır.
• Aile hâlâ denklemin içindedir. Genç kendi başına gelse de yaşadığı ortamı ailesiyle paylaşır. Bu nedenle düzenli ebeveyn görüşmeleri sürecin parçasıdır — ama içerik aktarımı değil, yön paylaşımı biçiminde.
• Özerklik hedeftir, uyum değil. Terapinin amacı gencin daha "uslu" olması değil, kendi kararlarını daha az zarar vererek verebilmesidir.

Hangi Konularda Çalışıyoruz?

• Aileyle çatışmalar: kurallar, sınırlar, özerklik ve denetim gerilimi
• Kimlik arayışı, kendini tanımlama ve gelecek kaygısı
• Akran ilişkileri, dışlanma, arkadaş grubuna uyum ve akran zorbalığı
• Sosyal medya, karşılaştırma ve beden algısıyla ilgili zorlanmalar
• Kaygı, panik ve sosyal kaygı belirtileri
• Ruh hâlinde belirgin düşüklük, içe kapanma, ilgi kaybı ve depresif belirtiler
• Öfke patlamaları ve dürtüsel davranışlar
• İlk romantik ilişkiler, ayrılıklar ve cinsel kimlikle ilgili sorular (LGBTİ+ gençler için onaylayıcı yaklaşım)
• Aile yapısındaki değişimler: ayrılık, taşınma, kayıp ve yas
• Zorlayıcı yaşantılar sonrası ortaya çıkan tepkiler
• Ekran ve oyun kullanımının uykuyu, okulu ve ilişkileri etkilemesi

Zorluk esas olarak akademik alandaysa farklı sayfalara bakmak daha doğru olur: sınav dönemine özgü kaygı için sınav kaygısı, çalışma düzeni ve erteleme için dikkat ve motivasyon, çocukluktan beri süren ve yaşamın her alanını etkileyen dikkat sorunları için DEHB. Çalışmanın merkezinde ebeveyn tutumları varsa ebeveyn danışmanlığı, gerginlik ailenin tamamını kapsıyorsa aile terapisi uygun olabilir. 12 yaşından küçük çocuklar için çocuk terapisi sayfasına bakabilirsiniz.

Bu Sayfayı Okuyan Genç Sensen

Bu sayfayı büyük ihtimalle bir ebeveyn okuyor. Ama sen okuyorsan birkaç şeyi doğrudan söylemek isterim.

Terapiye gelmen, seninle bir terslik olduğu anlamına gelmiyor. Buraya gelen gençlerin çoğu "hasta" değil; sadece tek başına taşımanın zor olduğu bir şey taşıyorlar. Seansta anlattıkların ailene aktarılmaz — bunun tek istisnası senin ya da bir başkasının güvenliğiyle ilgili bir durum olması ve o durumda da bunu senden gizlemem. İlk görüşmeye gelip devam etmemeye karar verebilirsin; bunu baştan söylüyorum çünkü zorlama ile terapi birlikte yürümez. Konuşmak istemediğin bir konu varsa konuşmak zorunda değilsin.

"Konuşmuyor" Dendiğinde

Ebeveynlerin en sık dile getirdiği şikâyet budur. Ama ergenlerin susması çoğu zaman konuşacak bir şeyleri olmamasından değil, konuşmanın bedelini hesaplamalarından kaynaklanır: söylediğim şey ceza olarak geri döner mi, endişelendirir miyim, yargılanır mıyım.

Bu hesabı değiştiren şey daha çok soru sormak değil, sorulara verilen cevapların sonuçlarını değiştirmektir. Uygulamada işe yarayan birkaç şey: soru sormadan yan yana vakit geçirmek, anlatılan bir şeye hemen çözüm üretmeden önce dinlemek, ve gencin kötü bir haberi getirdiğinde ilk tepkinin öfke olmaması. Terapide üzerinde çalıştığımız şeylerin bir bölümü gençle, bir bölümü ebeveyn görüşmelerinde bu iklim üzerinedir.

Ne Zaman Destek Almak Gerekir?

Ergenlik dönemindeki dalgalanmaların önemli bir bölümü gelişimseldir ve kendiliğinden geçer. Aşağıdaki ölçütler, bir durumun olağan dalgalanma mı yoksa destek gerektiren bir zorlanma mı olduğunu ayırt etmekte yardımcı olur:

• Süre. Değişim birkaç haftadan uzun sürüyor ve hafiflemiyor.
• Yaygınlık. Yalnızca evde değil; okulda, arkadaş ilişkilerinde ve ilgi duyduğu alanlarda da görülüyor.
• İşlev kaybı. Uyku, iştah, okul devamlılığı ya da arkadaşlık ilişkileri belirgin biçimde bozulmuş.
• Geri çekilme. Eskiden keyif aldığı her şeyden vazgeçmiş, sosyal ilişkilerini tümden kesmiş.
• Umutsuzluk ifadeleri. Geleceğe dair umutsuzluk, değersizlik ya da "hiçbir şeyin anlamı yok" biçiminde tekrarlayan sözler.
• Riskli davranışlar. Kendine zarar verme, madde kullanımı ya da güvenliğini tehlikeye atan davranışlar.

Son iki maddeden herhangi biri söz konusuysa beklemeden bir uzmana başvurulmalıdır. Gencin kendine zarar verme ya da yaşamına son verme düşünceleri olduğuna dair bir işaret varsa, randevu sırası beklemeden acil sağlık hizmetlerine başvurun; Türkiye'de 112 acil hattı her zaman ulaşılabilir durumdadır.

Gizlilik: Ergen Terapisinin En Kritik Noktası

Ergen terapisinin başarısız olduğu durumların önemli bir bölümü, gizlilik çerçevesinin baştan net konuşulmamasından kaynaklanır. Genç, söylediklerinin eve rapor edileceğini düşünüyorsa terapide konuşmaz; süreç biçimsel olarak sürer ama işlevini yitirir.

Bu nedenle çerçeveyi ilk görüşmede hem gence hem ebeveynlere aynı anda ve açıkça anlatırım:

• Gencin seansta paylaştıkları izni olmadan aktarılmaz.
• Bunun istisnası, gencin ya da bir başkasının güvenliğini ilgilendiren durumlardır. Böyle bir durumda ebeveynlerle paylaşırım ve bunu mümkün olduğunca gencin bilgisi dahilinde yaparım.
• Ebeveynler süreç hakkında düzenli geri bildirim alır: gidişat, gözlemlediğim değişimler ve evde deneyebileceğiniz yaklaşımlar. Aktarılan şey konuşulanların içeriği değil, sürecin yönüdür.
• Genç isterse belirli bir konunun ebeveyne aktarılmasını kendisi talep edebilir; bunu birlikte planlarız.

Ergen Terapisi İşe Yarıyor mu?

Ergenlik dönemine yönelik psikoterapiler, kanıt tabanı görece geniş olan alanlardandır. Onlarca yılı kapsayan meta-analizler; kaygı, depresif belirtiler ve davranış sorunlarında psikolojik desteğin anlamlı yarar sağladığını ortaya koyuyor. Aile temelli yapılandırılmış yaklaşımların ergenlerdeki davranış sorunları ve madde kullanımı başlıklarında olumlu sonuçlar verdiğine ilişkin bulgular da mevcut. Bu alandaki en tutarlı bulgulardan biri ise terapötik ilişkinin gücüyle sonuç arasındaki bağdır: ergenlerde iyi kurulmuş bir çalışma ilişkisi, sonucu öngören etkenlerden biridir.

İki noktayı olduğu gibi söylemek gerekir. Birincisi, etkinin büyüklüğü çalışılan soruna ve yaklaşımın türüne göre belirgin biçimde değişir; hiçbir yaklaşım her tabloda aynı sonucu vaat etmez. İkincisi, ergen çalışmasında sürekliliğin sağlanması yetişkin çalışmasına kıyasla daha güçtür; bu nedenle ilerlemenin düzenli olarak gözden geçirilmesi ve gerektiğinde yaklaşımın değiştirilmesi önem taşır.

Süreç Nasıl İşliyor?

• İlk görüşme ebeveynlerle yapılabilir. Gelişim öyküsünü, sizi getiren nedeni ve beklentilerinizi konuşuruz. Gencin kendisi hakkında konuşulurken odada bulunmaması, ona karşı bir tutum değil, onu koruyan bir tercihtir. Gencin ilk görüşmeye kendisinin gelmesini tercih ettiği durumlarda bu düzen değişebilir.
• Gençle tanışma seansları. Ardından gençle birkaç görüşme yapılır. Bu seansların amacı hemen çalışmaya başlamak değil, güven kurmak ve tabloyu anlamaktır.
• Ortak plan. Değerlendirme sonrasında hedefleri, seans düzenini ve ebeveyn görüşmelerinin sıklığını birlikte belirleriz.
• Seans süresi ve sıklığı: Seanslar 50-60 dakikadır ve genellikle haftada bir yapılır. Okul ve sınav dönemine göre planlama esnetilebilir.
• Ebeveyn görüşmeleri: Belirli aralıklarla yapılır ve içeriği yukarıda anlatılan gizlilik çerçevesine tabidir.
• Gözden geçirme ve kapanış: Dördüncü ya da altıncı seans civarında nerede olduğumuzu birlikte değerlendiririz. Süreç planlı biçimde kapatılır; kapanış gence önceden haber verilir.

Ne Zaman Farklı Bir Yönlendirme Yaparım?

Her tabloda psikolojik danışmanlık ilk ya da tek seçenek değildir. Aşağıdaki durumlarda değerlendirmenin ardından yönlendirme yaparım:

• Acil risk taşıyan tablolar. Kendine zarar verme ya da yaşamına son verme düşünceleri söz konusuysa öncelik güvenliktir; acil sağlık hizmetlerine ve çocuk ve ergen psikiyatristine yönlendirme yapılır.
• Tanı ve ilaç değerlendirmesi gerektiren tablolar. DEHB, ağır depresif tablolar, yeme bozuklukları ve benzeri başlıklarda tanı koyma yetkisi hekimdedir. Bu durumlarda hekime yönlendirir, tanı sonrasında eş zamanlı olarak destek sürecini yürütebilirim.
• Madde kullanımı. Düzenli madde ya da alkol kullanımı söz konusuysa bu alanda uzmanlaşmış bir merkeze yönlendirme yapılır.
• İhmal, istismar ya da güvenlik şüphesi. Gencin korunmasını gerektiren bir durumda yasal bildirim yükümlülüğü doğar ve önceliğim gencin güvenliğidir.

Aliağa'da Yüz Yüze, Türkiye'nin Her Yerinden Online

Aliağa'da ergen terapisti arıyorsanız görüşmeleri ofiste yüz yüze yürütebiliriz. Ofise İzmir'in kuzey ilçelerinden — Menemen, Foça, Bergama ve çevresinden — ulaşım kolaydır. Okul ve ders programı nedeniyle yüz yüze gelmek güçse online psikoterapi bir seçenektir. Ergenlerde online çalışırken gencin evde kesintiye uğramayacağı ve konuşulanların duyulmayacağı bir alanda bulunması, gizliliğin korunması açısından özellikle önemlidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Çocuğum gelmek istemiyor, 'bana bir şey yok' diyor. Ne yapmalıyım?

Bu, ergen terapisinde en sık karşılaşılan başlangıç noktasıdır ve süreci engellemez. Zorlamak yerine çerçeveyi değiştirmek işe yarar: terapiyi bir düzeltilme yeri olarak değil, kendisine ait bir alan olarak sunmak. "Seni düzeltmeye götürmüyorum, konuşabileceğin ve söylediklerinin bana aktarılmayacağı biri var" cümlesi çoğu zaman kapıyı aralar. Bir kez gelip beğenmezse devam etmeyeceğini baştan söylemek de direnci azaltır. İsteksizlik sürüyorsa süreci ebeveyn görüşmeleriyle başlatabiliriz; ergeni sürece dahil etmenin yolu genellikle evdeki iklimin değişmesinden geçer.

Ergenimin anlattıklarını bana aktaracak mısınız?

Hayır, izni olmadan aktarmam ve bu, ergen terapisinin işleyebilmesi için zorunlu bir koşuldur. Söylediklerinin eve rapor edileceğini düşünen bir genç terapide konuşmaz; süreç de biçimsel olarak devam eder ama işlevini yitirir. Bunun istisnası ergenin ya da bir başkasının güvenliğini ilgilendiren durumlardır; böyle bir durumda sizinle paylaşırım ve bunu mümkün olduğunca gencin bilgisi dahilinde yaparım. Buna karşılık düzenli ebeveyn görüşmelerinde sürecin gidişatını, gözlemlediğim değişimleri ve evde deneyebileceğiniz yaklaşımları konuşuruz. Aktarılan şey konuşulanların içeriği değil, sürecin yönüdür.

Ergenime terapiyi nasıl açıklamalıyım?

Açık ve kısa olması en iyisidir. Gizlice ayarlanmış, "başka bir yere gidiyoruz" diye götürülmüş bir ilk seans, kurulması gereken güveni baştan zedeler. İşe yarayan çerçeve genellikle şudur: son zamanlarda evde işlerin iyi gitmediğini fark ettiğinizi, bunun yalnızca onunla ilgili olmadığını, konuşabileceği tarafsız biriyle görüşmesini istediğinizi söylemek. Kararı tamamen elinden almamak da önemlidir; ilk görüşmeden sonra devam edip etmeyeceğini birlikte değerlendireceğinizi belirtmek çoğu zaman kabulü kolaylaştırır.

18 yaşından küçükler için veli onayı gerekiyor mu?

Evet, 18 yaşından küçük danışanlarda sürecin veli bilgisi ve onayıyla başlaması gerekir. Boşanmış ailelerde velayet durumuna göre onayın kimden alınacağı ilk görüşmede netleştirilir. Bununla birlikte yasal onay ile terapinin fiilen işlemesi ayrı şeylerdir: gencin kendi rızası olmadan yürütülen bir süreç biçimsel olarak sürer ama sonuç vermez. Bu nedenle ilk görüşmelerde hem yasal çerçeveyi hem de gencin kendi katılım kararını birlikte ele alırım.

Ders çalışmıyor, motivasyonu yok. Bu sayfa mı doğru adres?

Belirleyici olan sorunun neyle birlikte geldiğidir. Zorluk yalnızca çalışma düzeni, erteleme ve motivasyon başlıklarındaysa dikkat ve motivasyon çalışması; sınav dönemine özgü kaygı, donma ve performans düşüşü öndeyse sınav kaygısı sayfası daha uygundur. Dikkat sorunları çocukluktan beri sürüyorsa ve okul dışındaki alanları da etkiliyorsa DEHB başlığına bakmak gerekir. Buna karşılık ders sorunu içe kapanma, ruh hâli düşüklüğü, ailedeki gerginlik ya da akran ilişkileriyle birlikte geliyorsa asıl mesele akademik değildir ve bu sayfadaki çalışma daha uygundur. Hangisinin size uyduğunu ilk görüşmede birlikte netleştiririz.

Telefon ve oyun kullanımı bu kapsamda ele alınıyor mu?

Evet, ancak genellikle tek başına bir başlık olarak değil. Ekran kullanımı ergenlerde çoğu zaman bir neden değil, bir sonuçtur: akran ilişkilerinden çekilen, uyku düzeni bozulan ya da evde huzursuz olan bir genç için ekran bir kaçış alanı hâline gelir. Bu nedenle çalışmayı süreyi kısıtlamak üzerine değil, ekranın hangi ihtiyacı karşıladığı üzerine kurarım. Kullanımın uykuyu, okulu ve yüz yüze ilişkileri belirgin biçimde bozduğu durumlarda ise ayrıca ele alınması gerekir.

Ergen terapisi kaç seans sürer?

Süre; zorluğun türüne, ne kadar süredir devam ettiğine ve gencin sürece katılımına göre değişir. Ergenlerde ilk birkaç seansın büyük bölümü güven kurmaya ayrılır; bu nedenle değişimin ilk işaretleri çocuk ya da yetişkin çalışmasına kıyasla biraz daha geç görünebilir. İlk değerlendirmenin ardından birlikte gerçekçi bir çerçeve belirler, dördüncü ya da altıncı seans civarında nerede olduğumuzu gözden geçiririz. Beklenen değişim gerçekleşmiyorsa yaklaşımı değiştirmek ya da yönlendirme yapmak, aynı şeyi sürdürmekten daha doğrudur.

Ailede daha küçük yaşta bir çocuk varsa ve Aliağa'da pedagog desteği arıyorsanız, 3-11 yaş aralığı için çocuk terapisi ve pedagog desteği sayfasına bakabilirsiniz.

Bu Konuda Yazılar

Çocuk, ergen ve kaygı başlıkları altında yazdığım, bu sayfadaki konuları ayrıntılandıran yazılar:

• Çocuk ve gençlerde ekran süresi
• Sınır koyma: yaşa göre kurallar
• Kaygıyla dans etmek
• Erteleme alışkanlığı
• Çocuk ve ergen yazılarının tamamı

Kaynaklar

1. Weisz, J. R., Kuppens, S., Ng, M. Y., Eckshtain, D., Ugueto, A. M., Vaughn-Coaxum, R., ... & Fordwood, S. R. (2017). What five decades of research tells us about the effects of youth psychological therapy: A multilevel meta-analysis and implications for science and practice. American Psychologist, 72(2), 79–117.
2. Zhou, X., Hetrick, S. E., Cuijpers, P., Qin, B., Barth, J., Whittington, C. J., ... & Xie, P. (2015). Comparative efficacy and acceptability of psychotherapies for depression in children and adolescents: A systematic review and network meta-analysis. World Psychiatry, 14(2), 207–222.
3. Karver, M. S., De Nadai, A. S., Monahan, M., & Shirk, S. R. (2018). Meta-analysis of the prospective relation between alliance and outcome in child and adolescent psychotherapy. Psychotherapy, 55(4), 341–355.
4. Hartnett, D., Carr, A., Hamilton, E., & O'Reilly, G. (2017). The effectiveness of functional family therapy for adolescent behavioral and substance misuse problems: A meta-analysis. Family Process, 56(3), 607–619.
5. von Sydow, K., Retzlaff, R., Beher, S., Haun, M. W., & Schweitzer, J. (2013). The efficacy of systemic therapy for childhood and adolescent externalizing disorders: A systematic review of 47 RCT. Family Process, 52(4), 576–618.

Son güncelleme: 3 Ağustos 2026