Aliağa'da Öğrenci Koçluğu

Çalışma düzeni, sınav kaygısı ve motivasyon üzerine rehberlik kökenli çalışma.

Öğrenci koçluğuna başvuran ailelerin çoğu benzer bir cümleyle gelir: "Çalışıyor ama denemede çıkmıyor." Ya da tersi: masaya oturmak her akşam ayrı bir mücadeleye dönüşmüştür.

Bu iki tablo farklı görünse de altlarında genellikle aynı üç şeyden biri yatar: çalışma düzeninin hiç kurulmamış olması, dikkatin sürdürülememesi ya da değerlendirilme anında devreye giren kaygı. Hangisiyle uğraşıldığını ayırt etmeden yapılan her müdahale — daha çok ders, daha sıkı kontrol, daha fazla uyarı — genellikle tabloyu ağırlaştırır.

Öğrenci Koçluğu Nedir, Ne Değildir?

Öğrenci koçluğu; öğrencinin kendi çalışma düzenini kurmasını, sürdürmesini ve sınav sürecini yönetmesini hedefleyen yapılandırılmış bir çalışmadır. Yürütücüsü öğrencinin yerine plan yapan değil, planı birlikte kuran ve sürdürülebilir hâle getiren kişidir.

Ne olmadığını da net söylemek gerekir:

• Ders anlatımı değildir. Konu eksiğini okul, kurs ya da özel ders karşılar; koçluk bu kaynakların verimli kullanılmasını sağlar.
• Motivasyon konuşması değildir. Kısa süreli heyecan yaratan telkinler birkaç gün sonra etkisini yitirir. Çalışma, davranışın kendisini ve onu sürdüren koşulları hedef alır.
• Denetim değildir. Dışarıdan kurulan baskı, öğrencinin kendi düzenini kurmasını geciktirir.
• Psikoterapi değildir — ama sınırı geçildiğinde bunu görmek ve çerçeveyi değiştirmek gerekir. Aşağıda ayrıca ele alıyorum.

Neden Rehberlik Kökeni Fark Yaratır?

Öğrenci koçluğu Türkiye'de tanımı belirsiz, herkesin girebildiği bir alan hâline geldi. Oysa bu çalışmanın karşılığı akademik olarak zaten mevcut: psikolojik danışmanlık ve rehberlik. "Rehberlik" tam olarak öğrencinin akademik, kişisel ve mesleki gelişimini destekleme alanını tanımlar.

• Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik lisansı — Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi; aynı alanda yüksek lisans, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi
• Okul deneyimi — TED Hatay Koleji ve Hatay Doğa Koleji'nde rehberlik uygulamaları
• Kurs deneyimi — VİP Akademi'de ergenlerle akademik motivasyon, sınav kaygısı ve çalışma düzeni üzerine çalışma
• Sistemik psikoterapi eğitimi — Sistemik Psikoterapi Enstitüsü; gerektiğinde aileyi de sürece dahil ederek çalışma

Bu ayrımın pratik karşılığı şudur: çalışamama şikâyetinin altında sıklıkla sınav kaygısı, dikkat güçlüğü ya da özdeğere ilişkin bir zorluk bulunur. Bunları ayırt etmek klinik değerlendirme gerektirir. Tablo koçluk sınırlarını aştığında süreci başka bir yere yönlendirmek yerine, çerçeveyi değiştirerek aynı yerde sürdürebiliyorum.

Hangi Konularda Çalışıyoruz?

Çalışma düzeni ve zaman yönetimi

Gerçekçi bir programın kurulması, başlama eşiğinin düşürülmesi, uzun görevlerin parçalara bölünmesi, ara ve dinlenme düzeninin oturtulması. Bu başlık, "nasıl çalışılacağı" hiç öğrenilmemiş öğrenciler için genellikle ilk adımdır.

Erteleme ve başlama güçlüğü

Erteleme bir tembellik göstergesi değil, çoğu zaman kaygıyla baş etme biçimidir. Görev ne kadar büyük görünürse başlamak o kadar zorlaşır. Çalışma, döngünün hangi noktada kırılabileceğini bulmaya odaklanır.

Sınav kaygısı ve performans düşüşü

Evde çözülen sorunun sınav salonunda yapılamaması, "donma" ve deneme sonuçlarının gerçek bilgiyi yansıtmaması. Ayrıntılı bilgi için sınav kaygısı sayfasına bakabilirsiniz.

Motivasyon ve süreklilik

Uzun süreli hazırlık dönemlerinde asıl zorluk başlamak değil, sürdürmektir. Motivasyonun beklenen bir duygu değil, kurulan bir düzenin sonucu olduğu bu başlıkta çalışılır.

Dikkat ve odaklanma

Odaklanma süresinin kısalığı, ekran ve telefonun ders düzenini bozması. Güçlük çocukluktan beri sürüyor ve yaşamın her alanını etkiliyorsa DEHB değerlendirmesi gündeme gelebilir.

Ebeveyn–öğrenci ilişkisi

Ders konusunun evdeki ilişkiyi ele geçirmesi, sorumluluğun kimde olduğunun belirsizleşmesi. Bu başlıkta çalışma çoğu zaman ebeveyn danışmanlığı ile birlikte yürür.

Süreç Nasıl İşliyor?

• İlk görüşme. Genellikle ebeveyn ve öğrenciyle birlikte yapılır. Mevcut düzen, hedefler ve zorlanılan noktalar birlikte çıkarılır.
• Değerlendirme. Şikâyetin altında yatanın düzen eksikliği mi, dikkat güçlüğü mü yoksa kaygı mı olduğu ayırt edilir. Çalışmanın yönü buna göre belirlenir.
• Planın kurulması. Öğrencinin ders programına, uyku düzenine ve gerçek kapasitesine uygun bir çerçeve oluşturulur.
• Takip ve düzeltme. Görüşmeler genellikle haftalıktır. Plan işlemiyorsa öğrenci değil plan değiştirilir.
• Ebeveyn bilgilendirmesi. Belirli aralıklarla, gizlilik çerçevesi korunarak yapılır.
• Gözden geçirme. Dördüncü görüşme civarında nerede olduğumuz birlikte değerlendirilir.

Aliağa'da Yüz Yüze, Türkiye'nin Her Yerinden Online

Görüşmeler Aliağa merkez ofiste yüz yüze yapılabilir; Menemen, Foça ve Bergama'dan ulaşım kolaydır. Öğrenci koçluğu online yürütmeye elverişli bir çalışmadır ve farklı şehirdeki üniversite öğrencileriyle ya da yoğun ders programı olan lise öğrencileriyle görüşmeler sıklıkla online olarak sürdürülür.

Sıkça Sorulan Sorular

Öğrenci koçluğu ile terapi arasındaki fark nedir?

Öğrenci koçluğu; çalışma düzeni, plan, zaman yönetimi ve motivasyon üzerine yürütülen, hedef odaklı ve genellikle daha kısa süreli bir çalışmadır. Psikoterapi ise kaygı, çökkünlük ya da travma gibi tabloların kendisiyle ilgilenir. Uygulamada bu ikisi sık sık iç içe geçer: çalışamama şikâyetinin altında çoğu zaman sınav kaygısı ya da özdeğere ilişkin bir zorluk bulunur. Her iki alanda da çalıştığım için, tablo koçluk sınırlarını aştığında süreci kesintiye uğratmadan sürdürebiliyorum.

Kaç görüşme sürer?

Süre hedefe ve öğrencinin bulunduğu noktaya göre değişir. Yalnızca çalışma düzeni kurulacaksa birkaç görüşme yeterli olabilir. Sınav kaygısı ya da uzun süredir devam eden bir erteleme döngüsü söz konusuysa süreç daha uzun sürer. İlk görüşmede yaklaşık bir çerçeve belirler, dördüncü görüşme civarında nerede olduğumuzu birlikte gözden geçiririz.

Görüşmelere ebeveyn katılır mı?

İlk görüşme genellikle ebeveyn ve öğrenciyle birlikte yapılır; ardından çalışma büyük ölçüde öğrenciyle sürer. Belirli aralıklarla ebeveynlerle bilgilendirme görüşmesi yapılır. Öğrencinin görüşmelerde paylaştıklarının ne kadarının aktarılacağı ilk buluşmada hem gence hem aileye açıkça anlatılır; bu çerçeve olmadan gencin sürece güvenmesi zorlaşır.

Çocuğum gelmek istemiyor, ne yapabilirim?

Bu sık karşılaşılan bir durumdur ve süreci ebeveyn görüşmeleriyle başlatmak mümkündür. Evdeki ders tartışmalarının biçimi, sorumluluğun nasıl paylaşıldığı ve beklentilerin nasıl iletildiği üzerine çalışmak çoğu zaman gözle görülür bir fark yaratır. Genç, ortamdaki baskı azaldığında sürece katılmaya daha açık hâle gelir.

Ders anlatımı yapıyor musunuz?

Hayır. Öğrenci koçluğu konu anlatımı, soru çözümü ya da özel ders değildir. Çalışma; nasıl çalışılacağı, planın nasıl kurulacağı ve sürdürüleceği, dikkatin nasıl korunacağı ve sınav kaygısıyla nasıl baş edileceği üzerinedir. Konu eksiği varsa bunu okul, kurs ya da özel ders karşılar; koçluk bu kaynakların verimli kullanılmasını sağlar.

Sınava az kaldı, geç mi kaldık?

Kalan süre kısaysa hedef de buna göre belirlenir. Böyle dönemlerde çalışma genellikle üç şeye odaklanır: kalan zamanın gerçekçi biçimde bölünmesi, sınav anındaki kaygının yönetilmesi ve son haftalarda sık görülen tükenme hissiyle baş etme. Kısa süreli çalışmalar da ölçülebilir fark yaratabilir.

Görüşmeler online yapılabilir mi?

Evet. Öğrenci koçluğu online yürütmeye elverişli bir çalışmadır; plan paylaşımı ve takip ekran üzerinden rahatlıkla yapılabilir. Farklı şehirdeki üniversite öğrencileriyle ya da yoğun ders programı olan lise öğrencileriyle görüşmeler sıklıkla bu şekilde sürdürülür.

Bu Konuda Yazılar

Çalışma düzeni ve kaygı üzerine yazdığım ilgili yazılar:

• Erteleme alışkanlığı
• Kaygıyla dans etmek
• Çocukta dikkat eksikliği belirtileri

Kaynaklar

1. Steel, P. (2007). The nature of procrastination: A meta-analytic and theoretical review of quintessential self-regulatory failure. Psychological Bulletin, 133(1), 65–94.
2. Zimmerman, B. J. (2002). Becoming a self-regulated learner: An overview. Theory Into Practice, 41(2), 64–70.
3. von der Embse, N., Jester, D., Roy, D., & Post, J. (2018). Test anxiety effects, predictors, and correlates: A 30-year meta-analytic review. Journal of Affective Disorders, 227, 483–493.
4. Dent, A. L., & Koenka, A. C. (2016). The relation between self-regulated learning and academic achievement across childhood and adolescence: A meta-analysis. Educational Psychology Review, 28(3), 425–474.
5. Vasconcellos, D., Parker, P. D., Hilland, T., Cinelli, R., Owen, K. B., Kapsal, N., ... & Lonsdale, C. (2020). Self-determination theory applied to physical education: A systematic review and meta-analysis. Journal of Educational Psychology, 112(7), 1444–1469.

Son güncelleme: 3 Ağustos 2026