Aliağa'da Çift Terapisi

Aynı tartışmayı defalarca yaşayan çiftler için.

Tartışmanın nasıl başladığını çoğu zaman hatırlamıyorsunuz. Ama nasıl bittiğini biliyorsunuz: biriniz sesini yükseltiyor, diğeriniz susuyor ve odadan çıkıyor. Ertesi sabah kimse konuyu açmıyor, çünkü açmanın bir işe yaramadığı ikiniz için de belli. Aradan birkaç gün geçiyor ve aynı sahne, bu kez başka bir bahaneyle yeniden kuruluyor.

Ya da tartışma bile yok. Sadece bir mesafe var: aynı evde yaşayan, işleri aksatmayan, birbirine karşı kaba davranmayan ama artık birbirine bir şey anlatmayan iki kişi. Çiftlerin bir kısmı terapiye çatışmayla değil, bu sessizlikle gelir.

Her iki tabloda da tekrarlanan şey, tartışmanın konusu değil biçimidir. Para, ev işleri, aileler, telefon, cinsellik — konular değişir, döngü aynı kalır. Çift terapisinin çalıştığı yer bu döngüdür. Sorulan soru "kim haklı" değil, "bu ilişki hangi döngüye girdi ve o döngüyü ne sürdürüyor" sorusudur.

Görüşmeleri Aliağa'da yüz yüze ya da Türkiye'nin her yerinden online olarak sürdürebiliriz.

Çift Terapisi Bireysel Terapiden Nasıl Ayrılır?

• Danışan ilişkidir. Odaklandığım şey taraflardan biri değil, aranızda kurulan etkileşimdir. Seansa iki kişi gelir, ama üzerinde çalışılan şey üçüncü bir şeydir: ikinizin birlikte kurduğu örüntü.
• Hakemlik yapmam. Kimin haklı olduğuna karar vermek terapinin işi değildir. Bu, zaten evde defalarca denenmiş ve işe yaramamış bir yöntemdir.
• Çok yönlü tarafsızlık. Her seansta ikinizin de duyulduğunu hissetmesini gözetirim. Bu, hiç kimseyi tutmamak değil; ikinizi de aynı ölçüde tutmak anlamına gelir.
• Belirti döngünün içinde okunur. Birinin çekilmesi ya da diğerinin ısrarla üstüne gitmesi tek başına bir kusur değil, çoğu zaman karşılıklı olarak birbirini besleyen bir hareketin iki ucudur.

Hangi Konularda Çalışıyoruz?

• Tekrarlayan tartışmalar ve iletişimin tıkanması
• Güven kırılmaları: aldatma, gizlilik, kıskançlık
• Duygusal uzaklaşma, yakınlığın ve paylaşımın azalması
• Ev işleri, para, zaman ve sorumlulukların paylaşımı
• Ailelerle ilişkide sınır sorunları
• Ebeveynliğe geçiş: çocuk sonrası değişen ilişki düzeni
• Cinsel yaşamdaki uyum ve isteksizlik sorunları
• Kararsızlık: ilişkiyi sürdürmek mi, sonlandırmak mı
• Eşlerden birinde depresyon ya da anksiyete olduğunda ilişkinin bununla kurduğu ilişki
• Farklı kültürel arka planlar, uzun mesafe ve çalışma düzeninden doğan uyum zorlukları

Çalışmanın kapsamı ikili ilişkiyle sınırlı değilse — örneğin çocuklar, kardeşler ya da kuşaklar arası bir gerilim söz konusuysa — aile terapisi daha uygun bir çerçevedir. Evlilik öncesi hazırlık ve beklentilerin konuşulması için evlilik danışmanlığı, ayrılık kararı verilmiş durumlarda ise boşanma süreci danışmanlığı sayfalarına bakabilirsiniz.

İlişkiyi Tıkayan Döngüler

Çiftlerin anlattığı sorunlar birbirinden çok farklı görünse de, tıkanmanın biçimi sınırlı sayıda örüntüye indirgenebilir. En sık karşılaştıklarım şunlar:

• Talep–çekilme. Biri konuşmak, çözmek, yaklaşmak için ısrar eder; diğeri bunaldıkça geri çekilir. Israr arttıkça çekilme artar, çekilme arttıkça ısrar artar. İkisi de karşısındakinin davranışını kendi davranışının nedeni olarak görür.
• Karşılıklı kaçınma. İkisi de çatışmadan yorulmuştur ve konuları açmamayı seçer. Ortalık sakinleşir, ama mesafe büyür. Bu tablo dışarıdan huzurlu görünür; içeriden yalnızlık gibi hissedilir.
• Saldırı–savunma. Şikâyet zamanla kişiliğe yönelen bir eleştiriye dönüşür; karşı taraf söyleneni duymak yerine kendini savunmakla meşgul olur. Hiçbir konu sonuca bağlanmaz.
• Puan tutma. Geçmiş tartışmalar bir hesap defterine dönüşür; her yeni tartışma eski maddelerin yeniden okunmasıyla ilerler.

Gottman'ın çalışmalarında ilişki için özellikle olumsuz kabul edilen dört iletişim biçimi tanımlanır: eleştiri, savunuculuk, aşağılama ve taşlaşma (konuşmayı tümden kesme). Bunların varlığı ilişkinin bittiği anlamına gelmez; ancak fark edilip adlandırılmadıklarında kendiliğinden azalmazlar.

Çift Terapisi İşe Yarıyor mu?

Çift terapisi, etkisi görece iyi çalışılmış psikoterapi alanlarından biridir. Randomize kontrollü çalışmaların bir araya getirildiği meta-analizler, çift terapisinin ilişki doyumu ve ilişkisel sıkıntı üzerinde anlamlı bir iyileşme sağladığını ve bu etkinin bireysel psikoterapilerde görülen düzeylerle karşılaştırılabilir olduğunu ortaya koyuyor. Duygu odaklı çift terapisi ve davranışçı temelli çift terapileri, hakkında en fazla kanıt biriken iki yaklaşımdır.

Bununla birlikte iki noktayı olduğu gibi söylemek gerekir. Birincisi, iyileşme her çift için aynı ölçüde gerçekleşmez; kazanımların bir bölümü zamanla geriler ve bu nedenle sürecin planlı biçimde kapatılması, kapanışın ardından izlem görüşmeleri yapılması önem taşır. İkincisi, araştırmaların çoğu belirli yaklaşımların el kitaplarına göre yürütüldüğü koşullarda yapılmıştır; sonuçlar sahaya doğrudan taşınırken bu sınır göz önünde bulundurulmalıdır. Hiçbir yaklaşım, ilişkinin sürdürüleceğine dair bir güvence vermez.

Terapide Neler Üzerine Çalışıyoruz?

• Döngüyü adlandırmak. İlk iş, ikinizin de içine düştüğü hareketi görünür kılmaktır. Ortak düşman "sen" değil, döngünün kendisi hâline geldiğinde konuşma biçimi değişir.
• Şikâyetin altındaki ihtiyacı duyulur kılmak. Öfkeli bir cümlenin altında çoğu zaman bir istek vardır ve o istek, öfkeli biçimiyle söylendiğinde duyulmaz.
• Onarım girişimlerini çoğaltmak. İlişkiyi ayakta tutan şey hiç tartışmamak değil, tartışmanın ortasında geri dönebilmektir. Bu beceri öğrenilebilir.
• Güven kırılmasında yapılandırılmış onarım. Aldatma ya da ciddi bir gizlilik söz konusuysa süreç kendi sırasıyla ilerler: etkinin konuşulabilmesi, sorumluluğun alınması, yeni bir şeffaflık çerçevesinin kurulması.
• Çözülmeyecek farklılıkları yönetmek. Çiftlerin anlaşmazlıklarının önemli bir bölümü kalıcıdır ve çözülmez. Hedef bu farklılıkları yok etmek değil, ilişkiyi kilitlemeyecek biçimde konuşulabilir hâle getirmektir.

Süreç Nasıl İşliyor?

• İlk seans: Tanışma ve değerlendirme görüşmesidir. İkinizin de bakış açısını dinler, sizi terapiye getiren nedeni ve ortak hedefleri konuşur, birlikte çalışmanın uygun olup olmadığına karar veririz.
• Seans süresi ve sıklığı: Seanslar 60 dakika sürer ve genellikle haftada bir, aynı gün ve saatte yapılır. Düzenlilik, çift çalışmasında ilerlemeyi belirgin biçimde kolaylaştırır.
• Bireysel görüşmeler: Süreç ortak seanslarla yürür; gerektiğinde her iki tarafla birer bireysel görüşme planlanabilir. Bu görüşmeler eşit sayıda olur.
• Gizlilik ve çerçeve: Paylaştıklarınız yasal zorunluluklar dışında gizli tutulur. Bireysel görüşmelerde konuşulanların ortak seansa nasıl taşınacağına dair çerçeveyi ilk seansta birlikte belirleriz.
• Gözden geçirme: Dördüncü ya da altıncı seans civarında nerede olduğumuzu birlikte değerlendiririz. Beklenen değişim gerçekleşmiyorsa yaklaşımı değiştirmek ya da yönlendirme yapmak, aynı şeyi sürdürmekten daha doğrudur.
• Kapanış: Süreç planlı biçimde kapatılır ve kapanıştan sonra izlem görüşmeleri planlanır.

Ne Zaman Çift Terapisi Önermem?

Çift terapisi her tabloda ilk seçenek değildir. Aşağıdaki durumlarda ortak seanslarla başlamak yarar yerine zarar verebilir; bu nedenle önce farklı bir çerçeve öneririm:

• Aile içi şiddet varsa. Fiziksel şiddet, tehdit ya da korku söz konusuysa ortak seans güvenli değildir. Seansta söylenenlerin eve döndüğünde bedeli olabilir. Bu durumda öncelik ilişkinin onarımı değil güvenliktir ve ayrı görüşmelerle ilerlenir.
• Tedavi edilmemiş ağır bir tablo varsa. Eşlerden birinde aktif madde ya da alkol bağımlılığı ya da ağır bir ruhsal tablo varsa, önce bu alanda uygun bir desteğe yönlendirme yapılır.
• Karar tek taraflı olarak verilmişse. Eşlerden biri ayrılmaya kesin karar verdiği hâlde bunu saklıyor ve terapiyi bir geçiş dönemi olarak kullanıyorsa, süreç ortak bir hedefe hizmet etmez. Bu, terapinin reddi değil; farklı bir çalışmanın gerektiğinin işaretidir.

Kendinize ya da bir başkasına zarar verme düşünceleriniz varsa ya da güvenliğinizden endişe ediyorsanız, randevu beklemeden acil sağlık hizmetlerine başvurmanız gerekir.

Aliağa'da Yüz Yüze, Türkiye'nin Her Yerinden Online

Aliağa'da çift terapisti arıyorsanız görüşmeleri ofiste yüz yüze yürütebiliriz. Ofise İzmir'in kuzey ilçelerinden — Menemen, Foça, Bergama ve çevresinden — ulaşım kolaydır. Çalışma düzeni, farklı şehirlerde yaşama ya da ulaşım nedeniyle yüz yüze gelmek güçse online psikoterapi bir seçenektir. Çift seanslarında online çalışırken ikinizin de aynı ortamda ve kesintiye uğramayacağı bir alanda bulunması, sürecin verimi açısından önemlidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Eşim çift terapisine gelmek istemiyor, yine de bir şey yapılabilir mi?

Evet. İdeal olan iki tarafın da katılmasıdır, ancak partneriniz başlangıçta isteksizse süreci bireysel görüşmelerle başlatabiliriz. Sistemik bakışa göre ilişki bir sistemdir; sistemin bir parçası davranışını değiştirdiğinde döngünün tamamı etkilenir. Bu, tek başınıza gelmenizin sonuçsuz kalacağı anlamına gelmez. İlerleyen dönemde partneriniz katılmak isterse süreci ortak seanslara taşıyabiliriz. Uygulamada isteksizliğin nedeni çoğu zaman terapiye karşı olmak değil, suçlanacağı beklentisidir; bu beklenti ilk seansta konuşulduğunda tablo sıklıkla değişir.

Çift terapisinde terapist taraf tutar mı?

Hakemlik yapmam. Kimin haklı olduğuna karar vermek terapinin işi değildir; bu, zaten evde denenmiş ve işe yaramamış bir yöntemdir. Gözettiğim şey çok yönlü tarafsızlıktır: her seansta herkesin duyulduğunu hissetmesi. Bu, hiç kimseyi tutmamak değil, herkesi aynı ölçüde tutmak anlamına gelir. Bir seansta dengenin kaydığını hissederseniz bunu seans içinde söylemeniz sürecin bir parçasıdır.

Bireysel seansta anlattıklarım eşime aktarılır mı?

Çift terapisinde bu konuda baştan açık bir çerçeve kurarım. Bireysel görüşmelerde paylaşılanları izniniz olmadan aktarmam. Ancak ilişkinin sürdürülmesini doğrudan etkileyen ve gizli tutulması terapinin işleyişini imkânsız kılan bir durum varsa, bunu ortak seansa taşımanız için sizinle çalışırım. Sürekli sır tutulan bir çerçevede çift terapisi işlevini yitirir; bu nedenle çerçeve ilk seansta konuşulur ve iki tarafça bilinir.

Aldatma yaşandıysa çift terapisi anlamlı mı?

Anlamlıdır, ancak farklı bir sırayla ilerler. Güven kırılmasının ardından ilk aşama ilişkiyi geliştirmek değil, kanamayı durdurmaktır: olayın etkisinin konuşulabilmesi, sorumluluğun açıkça alınması ve yeni bir güvenlik çerçevesinin kurulması. Bu aşama tamamlanmadan yakınlık üzerine çalışmak erken olur. Sürecin sonunda varılacak yer birlikte kalmak olabileceği gibi ayrılmak da olabilir; terapinin amacı belirli bir sonucu dayatmak değil, kararın bilinçli ve onarılmış bir zeminde verilmesidir.

Çift terapisi kaç seans sürer, ne zaman fark ederiz?

Süre; ilişkinin ne kadar süredir tıkalı olduğuna, hedeflerin kapsamına ve güven kırılması gibi ek konuların bulunup bulunmadığına göre değişir. İlk değerlendirmenin ardından birlikte gerçekçi bir çerçeve belirler, dördüncü ya da altıncı seans civarında nerede olduğumuzu gözden geçiririz. Beklenen değişim gerçekleşmiyorsa yaklaşımı değiştirmek ya da yönlendirme yapmak, aynı şeyi sürdürmekten daha doğrudur.

Ayrılmaya karar verdik, yine de çift terapisine gelmeli miyiz?

Gelebilirsiniz ve özellikle ortak çocuğunuz varsa gelmeniz yararlı olur. Bu durumda çalışmanın hedefi ilişkiyi sürdürmek değil, ayrılığın olabildiğince az hasarla yürütülmesidir: kararın çocuğa nasıl aktarılacağı, ebeveynliğin ayrılıktan sonra nasıl sürdürüleceği ve karşılıklı suçlamanın çocuğu içine almadan yönetilmesi. Ayrılık sürecinin kendisine odaklanan ayrı bir çalışma için boşanma süreci danışmanlığı sayfasına bakabilirsiniz.

Çift terapisi ile evlilik danışmanlığı arasındaki fark nedir?

Pratikte iki başlık büyük ölçüde örtüşür; ayrım daha çok başvuru nedeniyle ilgilidir. Çift terapisi, ilişkide tıkanma, tekrarlayan çatışma ya da güven kırılması gibi hâlihazırda süren bir zorluk üzerine çalışır. Evlilik danışmanlığı ise evlilik öncesi hazırlık, beklentilerin ve rollerin konuşulması gibi önleyici nitelikteki konuları kapsar. Hangi başlığın size uygun olduğundan emin değilseniz ilk görüşmede birlikte netleştiririz; iki durumda da aynı yaklaşımla çalışıyorum.

Bu Konuda Yazılar

Çift ve evlilik başlığı altında yazdığım, bu sayfadaki konuları ayrıntılandıran yazılar:

• İlişkilerde sağlıklı iletişim
• Yakınlık ve mesafe döngüsü
• Toksik ilişki portresi
• Çift ve evlilik yazılarının tamamı

Kaynaklar

1. Carr, A. (2019). Couple therapy, family therapy and systemic interventions for adult-focused problems: The current evidence base. Journal of Family Therapy, 41(4), 492–536.
2. Roddy, M. K., Walsh, L. M., Rothman, K., Hatch, S. G., & Doss, B. D. (2020). Meta-analysis of couple therapy: Effects across outcomes, designs, timeframes, and other moderators. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 88(7), 583–596.
3. Rathgeber, M., Bürkner, P.-C., Schiller, E.-M., & Holling, H. (2019). The efficacy of emotionally focused couples therapy and behavioral couples therapy: A meta-analysis. Journal of Marital and Family Therapy, 45(3), 447–463.
4. Lebow, J. L., Chambers, A. L., Christensen, A., & Johnson, S. M. (2012). Research on the treatment of couple distress. Journal of Marital and Family Therapy, 38(1), 145–168.
5. Gottman, J. M., & Levenson, R. W. (1992). Marital processes predictive of later dissolution: Behavior, physiology, and health. Journal of Personality and Social Psychology, 63(2), 221–233.
6. Stith, S. M., McCollum, E. E., Amanor-Boadu, Y., & Smith, D. (2012). Systemic perspectives on intimate partner violence treatment. Journal of Marital and Family Therapy, 38(1), 220–240.

Son güncelleme: 3 Ağustos 2026